Tính đến tháng 6/2026, Việt Nam có 6 di sản văn hóa vật thể, 17 di sản văn hóa phi vật thể, 2 di sản thiên nhiên và 1 di sản hỗn hợp được UNESCO ghi danh. Danh sách các di sản và tiêu chí tương ứng như sau.
Di sản văn hóa vật thể
1. Quần thể di tích cố đô Huế
Được UNESCO ghi danh ngày 11/12/1993, tại kỳ họp lần thứ 17 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Cartagena, Colombia. Thỏa mãn tiêu chí (iii)- Huế thể hiện là một bằng chứng nổi bật của quyền lực phong kiến Việt Nam đã mất mà đỉnh cao là vào đầu thế kỷ XIX; và tiêu chí (iv)- Quần thể di tích Huế là một ví dụ nổi bật của một kinh đô phong kiến phương Đông.
- Đọc thêm: Lăng vua Tự Đức – một chiều Huế trong veo
- Ngô đồng – áng mây hồng e ấp nơi Đại nội Huế
- Về thăm làng hương Thủy Xuân – làng nghề đầy sắc màu ở Huế
- Bánh ép Huế
2. Phố cổ Hội An
Được UNESCO ghi danh ngày 4/12/1999, tại kỳ họp lần thứ 23 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Marrakesh (Morocco). Đáp ứng tiêu chí (ii)- Là biểu tượng nổi bật về sự giao lưu các nền văn hóa qua các thời kỳ lịch sử trong một thương cảng quốc tế; và tiêu chí (v)- Là điển hình tiêu biểu về một truyền thống cư trú và khai thác đất của con người, đặc biệt là hình mẫu một thương cảng truyền thống bị suy tàn và được bảo tồn một cách hoàn hảo.
- Đọc thêm: Hội An – cảng thị vàng son
- Chùa Cầu – dấu ấn văn hóa phố cổ
- Chiều về trên cánh đồng rau Trà Quế (Hội An)
- Làng gốm Thanh Hà – 500 năm tạo nên vẻ đẹp cho đất
- Công viên Đất nung Thanh Hà – ngắm cả thế giới thu nhỏ trong lòng một bảo tàng
3. Thánh địa Mỹ Sơn
Được UNESCO ghi danh ngày 4/12/1999, tại kỳ họp lần thứ 23 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Marrakesh (Morocco). Đáp ứng tiêu chí (ii)- Là điển hình nổi bật về sự giao lưu văn hóa với sự hội nhập của văn hóa bên ngoài, đặc biệt là nghệ thuật kiến trúc Ấn Độ giáo từ tiểu lục địa Ấn Độ vào văn hóa bản địa; và tiêu chí (iii)- Phản ảnh sinh động tiến trình phát triển của lịch sử văn hóa Chămpa trong lịch sử văn hóa Đông Nam Á.
4. Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long
Phía trước cửa Bắc – 1 trong các cửa thành của hoàng thành Thăng Long.
Được UNESCO ghi danh ngày 31/7/2010, tại kỳ họp lần thứ 34 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Brazil. Đáp ứng tiêu chí (ii)- Minh chứng cho sự giao lưu giữa các ảnh hưởng đến chủ yếu từ Trung Quốc ở phía Bắc và Vương quốc Champa ở phía Nam; tiêu chí (iii)- Minh chứng cho truyền thống văn hóa lâu dài của người dân Việt được thành lập ở đồng bằng sông Hồng, là một trung tâm quyền lực liên tục từ thế kỷ 7 cho đến nay; và tiêu chí (vi)- Liên quan trực tiếp tới nhiều sự kiện văn hóa – lịch sử quan trọng.
- Đọc thêm: Hà Nội và tôi
- Hà Nội mùa đông, quán đê thơm nồng mùi ngô nướng sém
- Nhớ hương nồng nàn bún đậu mắm tôm Hà Nội
5. Thành nhà Hồ
Được UNESCO ghi danh ngày 27/6/2011, tại kỳ họp lần thứ 35 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Paris, Pháp. Đáp ứng tiêu chí (ii)- Là biểu hiện rõ rệt những sự giao thoa trao đổi quan trọng các giá trị nhân văn giữa Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Á, Đông Nam Á vào cuối thế kỷ 14 – đầu thế kỷ 15, nơi mở đầu cho việc tiếp thu các tư tưởng tích cực của Nho Giáo thực hành (Trung Quốc) nở rộ từ thời Lê Sơ kéo dài đến đầu thế kỷ 20. Và tiêu chí (iv)- Là ví dụ nổi bật về một kiểu kiến trúc Hoàng thành biểu tượng cho quyền lực Hoàng gia tiêu biểu ở phương Đông, vừa là một pháo đài quân sự bề thế, chắc chắn, uy nghiêm. Thành có sự hài hòa giữa thiết kế cảnh quan đô thị, kiến trúc thành đá, kỹ thuật xây dựng đá lớn độc đáo, duy nhất của Việt Nam, cũng như các ảnh hưởng tác động lẫn nhau nhiều chiều của khu di sản tới kỹ thuật xây dựng thành quách sau đó ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á.
6. Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc
Được UNESCO ghi danh ngày 12/7/2025, tại kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Paris, Pháp. Đáp ứng tiêu chí (iii) – Là minh chứng độc đáo hoặc duy nhất về một truyền thống văn hóa – là sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm và sự kết hợp độc đáo giữa nhà nước, tôn giáo và cộng đồng; và tiêu chí (vi)- Là trung tâm Phật giáo quan trọng, gắn liền với tư tưởng nhập thế, yêu nước của Thiền phái Trúc Lâm và các vị anh hùng dân tộc như Phật hoàng Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo.
Di sản thiên nhiên thế giới
1. Quần thể vịnh Hạ Long – quần đảo Cát Bà
Vịnh Hạ Long được UNESCO ghi danh lần thứ nhất vào ngày 17/12/1994, tại kỳ họp lần thứ 18 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Phuket, Thái Lan. Đáp ứng tiêu chí (vii)- Vẻ đẹp cảnh quan. Sau đó được UNESCO ghi danh lần thứ 2 ngày 2/12/2000, tại kỳ họp lần thứ 24 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại thành phố Cairns, bang Queensland, Australia. Đáp ứng tiêu chí (viii)- Giá trị địa chất.
Quần thể vịnh Hạ Long – quần đảo Cát Bà: Được UNESCO ghi danh ngày 16/9/2023, tại kỳ họp lần thứ 45 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Riyadh, Ả Rập Xê Út. Đây là sự mở rộng từ vịnh Hạ Long – Di sản thiên nhiên thế giới 1994 & Di sản địa chất thế giới 2000.
- Đọc thêm: Trứ danh chả mực Hạ Long
2. Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
Cửa động Phong Nha.
Được UNESCO ghi danh ngày 3/7/2003, tại kỳ họp lần thứ 27 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Paris, Pháp. Đáp ứng tiêu chí (viii)- Về địa chất, là một tập hợp bằng chứng ấn tượng về lịch sử trái đất.
- Đọc thêm: Trên dòng sông Son (Quảng Bình)
Di sản văn hóa hỗn hợp
Quần thể danh thắng Tràng An: Được UNESCO ghi danh ngày 23/6/2014, tại kỳ họp lần thứ 38 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Doha, Quatar. Đáp ứng các tiêu chí:
– Tiêu chí (v) về văn hóa: Là một ví dụ nổi bật về sự tương tác giữa con người và môi trường ở khu vực Đông Nam Á trải qua hơn 30.000 năm lịch sử phát triển của con người từ Hậu kỳ Pleistocene đến Holocene. Đây là chuỗi phát triển văn hóa và hoạt động của người cổ trong mối quan hệ chặt chẽ với tiến hóa địa chất gần đây của khối Karst (núi đá vôi), làm biến chuyển mạnh mẽ giữa các môi trường lục địa, đảo và bờ biển. Tràng An phản ánh đầy đủ sự thích ứng của con người với các điều kiện biến đổi môi trường trải qua một số những biến đổi về địa lý và khí hậu khắc nghiệt nhất trong lịch sử gần đây của Trái đất, đặc biệt là những biến đổi diễn ra vào cuối và ngay sau thời kỳ băng hà cuối cùng. Tràng An là một trong số ít các địa điểm có giá trị ở Đông Nam Á giữ được các đặc điểm ban đầu và không bị ảnh hưởng lớn bởi con người, động vật và các tác nhân khác.
Thủy đình ở Tràng An.
– Tiêu chí (vii) về vẻ đẹp thẩm mỹ: Cảnh quan tháp Karst của Tràng An nằm trong số những khu vực đẹp kiểu này trên Trái đất. Điểm chính là một dãy các tháp đá vôi và núi hình nón bao bọc bởi các vách cao 200m, nối liền nhau bởi các sống núi sắc cạnh bao trọn các hố sụt sâu và các thung lũng ngập nước, các dòng suối và hang động ngầm, một vài nơi có thể chèo thuyền đi lại. Những ngọn núi hùng vĩ, hang động huyền bí, sông nước thanh tĩnh và nhiều đình chùa linh thiêng của Tràng An là bằng chứng của việc thiên nhiên và văn hóa không thể tách biệt.
– Tiêu chí (viii) về địa chất – địa mạo: Quần thể danh thắng Tràng An nổi bật trong số các cảnh quan tháp Karst đá vôi của thế giới và khó thể so sánh trên phạm vi toàn cầu, minh chứng cho các giai đoạn cuối cùng của quá trình tiến hóa Karst trong môi trường khí hậu nhiệt đới ẩm. Tràng An nổi bật toàn cầu một cách rõ ràng và tổng quát về đặc trưng cảnh quan Karst đá vôi nhiệt đới ẩm, bao gồm các nón Karst, tháp Karst, các hố sụt, các bồn địa, ngấn đầm lầy, hang ngập, sông ngầm và các hang động với các trầm tích trong đó. Khu vực này có ý nghĩa khoa học lớn bởi sự hiện diện trong cùng một cảnh quan các dạng chuyển tiếp giữa Karst chóp nón, với các nón liên kết với nhau qua các sống núi sắc mảnh, và Karst tháp đứng rời rạc trên cánh đồng bóc mòn phủ lớp phù sa. Không có nơi nào trên thế giới cho thấy sự chuyển tiếp cảnh quan Karst này tốt hơn và rõ hơn Tràng An. Các yếu tố về Karst thậm chí còn mang ý nghĩa khoa học lớn hơn với các bằng chứng về sự biến động của mực nước biển ở đây trong quá khứ. Trong thời kỳ Pleistocene và Holocene, các rìa của sơn khối Tràng An bị biển xâm lấn và thay đổi nhiều lần. Tràng An được coi là có tầm quan trọng toàn cầu trong việc minh họa sự tương tác của quá trình tiến hóa Karst với những dao động mực nước biển và mực nước ngầm có liên quan.
- Đọc thêm: Tiêu chí lựa chọn Di sản thế giới của UNESCO
- Giới thiệu các Di sản thế giới của Việt Nam được UNESCO ghi danh – Phần 2: Di sản phi vật thể
Tài liệu tham khảo chính: Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
-Việt An-
| Vui lòng trích nguồn: "An Hằng's blog" khi đăng lại bài của blog này. Cảm ơn các bạn! |
