Tiêu chí lựa chọn Di sản thế giới của UNESCO

Theo quy định của UNESCO tại Hướng dẫn thực hiện Công ước về Bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, để được đưa vào Danh sách Di sản Thế giới, các yếu tố được lựa chọn phải có giá trị toàn cầu nổi bật và đáp ứng ít nhất một trong 10 tiêu chí lựa chọn. Trong đó 6 tiêu chí đầu nhằm xét chọn Di sản văn hóa và 4 tiêu chí sau nhằm xét chọn Di sản thiên nhiên (UNESCO, 2005). Riêng Di sản thế giới hỗn hợp phải thỏa mãn ít nhất 1 tiêu chí về Di sản văn hóa và 1 tiêu chí về Di sản thiên nhiên.

Minh họa: Việt An

Các tiêu chí lựa chọn bao gồm:

i) Đại diện cho một tuyệt tác của thiên tài sáng tạo của con người;

ii) Thể hiện sự giao thoa quan trọng của các giá trị nhân văn, qua một thời kỳ hoặc trong một khu vực văn hoá trên thế giới, về những phát triển trong kiến trúc, công nghệ, nghệ thuật điêu khắc, quy hoạch đô thị hay thiết kế cảnh quan;

iii) Là một minh chứng độc đáo hoặc ít nhất là hiếm có về một truyền thống văn hoá hay một nền văn minh hiện đang tồn tại hoặc đã biến mất;

(iv) Là một ví dụ nổi bật về một loại công trình xây dựng, quần thể kiến ​​trúc hoặc công nghệ hoặc cảnh quan minh họa cho một (hay nhiều) giai đoạn quan trọng trong lịch sử loài người;

v) Là một ví dụ nổi bật về một loại hình cư trú truyền thống của con người, việc sử dụng đất đai, biển cả, đại diện cho một (hay nhiều) nền văn hoá, hoặc sự tương tác giữa con người và môi trường, đặc biệt là khi nó đã trở nên dễ bị tổn thương dưới tác động của những biến động không thể đảo ngược được;

(vi) Liên quan trực tiếp hoặc có thể nhận thấy được với các sự kiện hoặc truyền thống sinh hoạt, với các ý tưởng, hoặc tín ngưỡng, với các tác phẩm nghệ thuật và văn học có ý nghĩa phổ quát nổi bật (Ủy ban cho rằng tiêu chí này nên được sử dụng kết hợp với các tiêu chí khác);

Hồ Ngọc Dịch trong Đại nội Huế, tòa nhà màu vàng đằng xa là điện Kiến Trung.

vii) Chứa đựng các hiện tượng thiên nhiên siêu việt hay các khu vực có vẻ đẹp tự nhiên đặc biệt và tầm quan trọng về mặt thẩm mỹ;

viii) Là những ví dụ nổi bật đại diện cho những giai đoạn chính trong lịch sử trái đất, bao gồm cả việc phản ánh đời sống, các quá trình địa chất lớn đang tiếp diễn trong sự phát triển của các dạng địa hình, địa mạo hoặc địa lý quan trọng;

(ix) Là những ví dụ nổi bật đại diện cho các quá trình sinh thái và sinh học đang diễn ra trong sự tiến hóa và phát triển của các hệ sinh thái trên cạn, nước ngọt, ven biển và biển cũng như các quần thể thực vật và động vật;

x) Chứa đựng các môi trường sinh sống tự nhiên quan trọng và có ý nghĩa nhất đối với việc bảo tồn đa sạng sinh học tại chỗ, kể cả những môi trường sống có các giống loài bị đe doạ có giá trị nổi bật toàn cầu xét dưới góc độ khoa học hoặc bảo tồn.

• Đọc thêm: Giới thiệu các Di sản thế giới của Việt Nam được UNESCO ghi danh – Phần 1: Di sản vật thể và di sản thiên nhiên
• Giới thiệu các Di sản thế giới của Việt Nam được UNESCO ghi danh – Phần 2: Di sản phi vật thể 

-Việt An-