Những năm Ngọ ấn tượng trong lịch sử Việt Nam

Trước thềm năm mới, mời bạn cùng xem lại những năm con Ngựa để lại nhiều dấu ấn đặc biệt trong lịch sử nước ta.

– Năm Canh Ngọ 550: Triệu Quang Phục giành lại quyền tự chủ đất nước. Nối tiếp vua Lý Nam Đế, Triệu Quang Phục tiếp tục lập chiến khu kháng chiến ở đầm Dạ Trạch. Năm 550, vua nhà Lương cho Trần Bá Tiên giữ chức Thứ sử Giao Châu, tiếp tục đàn áp dân ta. Lúc đó, ở nước Lương xảy ra loạn Hầu Cảnh (548-552), vua Lương phải gọi gấp Trần Bá Tiên đem quân về ứng cứu. Nhân cơ hội ấy, tháng Giêng năm Canh Ngọ, Triệu Quang Phục đem quân phản công, giết tướng chỉ huy là Dương Sàn, lấy được thành Long Biên, khôi phục nền độc lập cho nước Vạn Xuân.

– Năm Bính Ngọ (766): Khởi nghĩa Phùng Hưng chống chính quyền đô hộ nhà Đường. Ông đem quân vây đánh thành Tống Bình (Hà Nội). Viên quan nhà Đường đô hộ nước ta là Cao Chính Bình rút vào cố thủ trong thành, lo sợ phát ốm rồi chết. Phùng Hưng chiếm lĩnh thành trì và coi việc chính sự đất nước.

– Năm Canh Ngọ (970): Sau khi dẹp yên loạn 12 sứ quân, thống nhất quốc gia, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi xưng đế, hiệu là Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt, xây kinh đô ở Hoa Lư, sáng lập vương triều nhà Đinh (968 – 980), niên hiệu Thái Bình, cho đúc đồng tiền đầu tiên của Việt Nam (Thái Bình hưng bảo), khẳng định nền độc lập tự chủ về kinh tế, chính trị.

Đền thờ vua Đinh ở cố đô Hoa Lư (Ninh Bình).

– Năm Nhâm Ngọ (1042): Vua Lý Thái Tông ban hành bộ Luật Hình thư – bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta, đáp ứng nhu cầu quản lý đất nước và xây dựng nhà nước pháp quyền. Bộ luật gồm 512 điều khoản về các tội danh, hình phạt và thủ tục tố tụng, thể hiện tính nhân văn, bảo vệ quyền lợi của người dân.

– Năm Giáp Ngọ (1054): Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt. Mùng 1/10 năm Giáp Ngọ 1054, vua Lý Thái Tông mất, Thái tử Nhật Tôn lên ngôi kế vị (tức Lý Thánh Tông). Vua Lý Thánh Tông cho đổi tên nước là Đại Việt (tên trước đó là Đại Cồ Việt).

– Năm Mậu Ngọ (1258): Kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần 1 thắng lợi. Năm 1258, tướng nhà Nguyên là Ngột Lương Hợp Thai đưa 3 vạn kỵ binh, bộ binh chia quân làm hai cánh theo đường sông Hồng tiến đánh Đại Việt. Vua Trần Thái Tông cử Trần Quốc Tuấn đưa quân lên mạn biên giới án ngữ địch và tổ chức tuyến phòng ngự ở Bình Lệ Nguyên. Trước thế giặc đang mạnh, vua Trần quyết định lui quân về phía nam, bảo toàn lực lượng. Sau đó triều đình chủ trương rời khỏi Thăng Long thực hiện kế sách “vườn không nhà trống”, lui về Thiên Mạc (Duy Tiên, Hà Nam). Tiếp đó, quân ta tổ chức phản công quyết liệt ở Đông Bộ Đầu, khiến giặc phải tháo chạy ngược theo sông Hồng về phía Vân Nam. Kháng chiến chống quân xâm lược thành công.

Sau chiến thắng này, vua Trần Thái Tông nhường ngôi cho Thái tử Hoảng (tức Trần Thánh Tông), khởi đầu chế độ Thái thượng hoàng của nhà Trần.

– Năm Nhâm Ngọ (1282): Hội nghị Bình Than. Sau thất bại lần thứ nhất, quân Nguyên lại thể hiện ý đồ xâm lược nước ta lần nữa. Trước tình thế đó, tháng 10 năm Nhâm Ngọ 1282, nhà Trần mở hội nghị Bình Than bàn kế chống quân xâm lược. Tại đây, vua Trần Nhân Tông và Thượng hoàng Trần Thánh Tông đã trao quyền Tổng chỉ huy quân đội cho Trần Quốc Tuấn; Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư làm Phó đô tướng quân. Chính tại hội nghị này cũng ra đời câu chuyện Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản bóp nát quả cam vua ban.

– Năm Bính Ngọ (1426): Ngày 7/11/1426, nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo đại thắng quân Minh ở Tốt Động – Chúc Động (Hà Nội ngày nay). Cánh quân chính của nhà Minh do Vương Thông chỉ huy, khi tiền quân đến Tốt Động thì hậu quân mới vượt khỏi sông Ninh Giang (nghĩa là đã lọt vào trận địa mai phục của ta ở Chúc Động). Quân mai phục của ta đồng loạt xông ra đánh, cầu Ninh Kiều bị quân ta phá hủy, sông Ninh Giang biến thành chiến tuyến cản đường rút chạy của địch về Đông Quan. Trong trận này, hơn 5 vạn quân Minh bị tiêu diệt, 1 vạn bị bắt sống. Thắng lợi đã tạo sĩ khí và tiền đề cho nghĩa quân Lam Sơn tiến tới đánh tan quân Minh.

– Năm Bính Ngọ (1786): Chấm dứt thời kỳ Trịnh – Nguyễn phân tranh. Sau khi đánh tan 5 vạn quân Xiêm 1785, Nguyễn Huệ được Nguyễn Nhạc giao nhiệm vụ chỉ huy quân Tây Sơn tiến đánh quân Trịnh ở Phú Xuân (Huế). Đánh thắng xong, Nguyễn Huệ tiến quân ra Đàng ngoài và thẳng tiến đến Thăng Long. Chúa Trịnh Khải thua trận, trốn chạy rồi bị bắt. Ngày 21/7/1786, Nguyễn Huệ kéo quân vào Thăng Long, lật đổ chính quyền họ Trịnh. Từ đây, chấm dứt thời kỳ Trịnh – Nguyễn phân tranh kéo dài gần 300 năm.

• Đọc thêm: Những năm Tỵ ấn tượng trong lịch sử Việt Nam
•  Những năm Thìn ấn tượng trong lịch sử Việt Nam

– Năm Mậu Ngọ (1858): Ngày 1/9/1858 thực dân Pháp nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), mở đầu cuộc chiến xâm lược và đô hộ nước ta.

– Năm Canh Ngọ (1930): Ngày 3/2/1930 (mồng 5 Tết Canh Ngọ), thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

– Năm Nhâm Ngọ (1942): Trong chuyến công cán quốc tế, Hồ Chí Minh bị chính quyền Tưởng Giới Thạch vô cớ bắt giam ở Quảng Tây (Trung Quốc). Trong thời gian 1942-1943, Bác đã sáng tác tập thơ Nhật ký trong tù; sau này được dịch ra 62 bản dịch bằng 37 ngôn ngữ tại 42 quốc gia.

– Năm Giáp Ngọ (1954):

• Ngày 7/5/1954 chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài 56 ngày đêm từ ngày 13/3/1954 đến 7/5/1954, đem lại một chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
• Ngày 10/10/1954 giải phóng Thủ đô Hà Nội.

Đọc thêm: Trên nhịp cầu Long Biên lộng gió

– Năm Bính Ngọ (1966): Ngày 17/7/1966, Bác Hồ viết Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước với câu nói bất hủ “Không có gì quý hơn độc lập tự do”.

– Năm Mậu Ngọ (1978):

• Từ ngày 18 đến 30/4/1978 Khmer Đỏ gây ra thảm sát Ba Chúc (An Giang), sát hại hơn 3100 người dân vô tội.
• Công cuộc đổi tiền lần thứ nhất, thực hiện từ ngày 3/5 đến ngày 6/5/1978 (trừ một số vùng núi cao kết thúc vào ngày 8/5/1978). Lúc đó, 1 đồng tiền ngân hàng mới bằng 1 đồng tiền ngân hàng ở miền Bắc, 1 đồng tiền ngân hàng mới bằng 0,80 đồng tiền ngân hàng ở miền Nam.

– Năm Bính Ngọ (2026): Với riêng Quy Nhơn, chỉ trong đầu năm đã liên tiếp nhận nhiều danh hiệu:

• Xếp thứ 4 top 25 điểm đến đang thịnh hành năm 2026, trong khuôn khổ giải thưởng thường niên Travellers’ Choice Awards 2026 – hệ thống xếp hạng uy tín của Tripadvisor.
• Lần thứ 3 Quy Nhơn được vinh danh là “Đô thị du lịch sạch ASEAN 2026” tại Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2026 ở Philippines (sau các năm 2020, 2024).
• Năm 2026, Gia Lai cũng được lựa chọn làm địa điểm tổ chức Năm du lịch quốc gia.

Bãi biển Quy Nhơn, đoạn phía trước Trường Đại học Quy Nhơn. Ảnh: QNU.

-Việt An-