Nói Lý Sơn là nơi núi lửa cựa mình quả không sai bởi trên hòn đảo chỉ cần chạy 20 phút là giáp vòng như này lại có đến 5 ngọn núi lửa gồm Thới Lới, Giếng Tiền, Hòn Sỏi, Hòn Vung, Hòn Tai. Trong đó có 3 ẻm đã phun trào là Thới Lới, Giếng Tiền, Hòn Sỏi, và 2 ẻm còn lại ngủ quên luôn. Có tài liệu nói rằng khu vực đảo Lý Sơn phát hiện 10 miệng núi lửa, trong đó 6 núi ở đảo Lớn, 1 núi ở đảo Bé, 3 miệng núi lửa ngầm dưới biển. Tuy nhiên, hỏi quanh người dân địa phương thì trên đảo Lớn chỉ có 5 miệng mà tui đã kể ở trên. Do vậy thông tin này chỉ là để tham khảo thôi nhen.
Phải công nhận rằng, núi lửa Lý Sơn là tuyệt tác cổ đại mà thiên nhiên đã dành tặng riêng vùng đất này. Riêng danh lam thắng cảnh núi Giếng Tiền (ở An Vĩnh), và danh lam thắng cảnh núi Thới Lới (ở An Hải) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định xếp hạng di tích quốc gia vào tháng 1/2020. Vì vậy, nếu đến đây bạn đừng chỉ đi ngắm đỉnh Thới Lới, mà hãy xách xe lượn vòng quanh đảo, ngắm cho hết các ngọn còn lại. Nếu không thì xem tạm cùng tui qua bài viết này hén.
Nguồn gốc của “3 hòn, 2 núi”
Thiệt ra “3 hòn, 2 núi” đều là núi, nhưng ngọn nào lớn hơn thì gọi là núi, ngọn nào nhỏ hơn gọi là hòn. Các tài liệu khoa học cho thấy vào cuối kỷ Neogen, quá trình phun trào và nguội tắt của núi lửa cùng với sự kiến tạo địa chất liên tục đã hình thành nên đảo Lý Sơn và những cảnh quan thiên nhiên độc đáo. Mỗi ngọn núi có thời gian phun trào không giống nhau nên đặc điểm địa chất hiện nay cũng có sự khác biệt nhưng đều khoảng cách đây 11 triệu năm.
Góc nhỏ: Kỷ Neogen là kỷ thứ hai trong 3 kỷ của Kỷ Tân sinh. Kỷ Neogen kéo dài 20.45 triệu năm, từ khi kết thúc kỷ Paleogene (cách đây 23.03 triệu năm) đến khi bắt đầu Kỷ Đệ tứ (cách đây 2.58 triệu năm). Kỷ Neogen gồm kỷ Miocene (từ 23 triệu đến 5,3 triệu năm trước) và kỷ Pliocene (từ 5,3 triệu đến 2,6 triệu năm trước). Kỷ Neogen, nghĩa là “mới sinh”, để nhấn mạnh rằng các hóa thạch trên cạn và dưới nước được tìm thấy trong các tầng của thời gian này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau hơn so với các hóa thạch của thời kỳ trước đó. Thuật ngữ Neogen được đặt ra vào năm 1853 bởi nhà cổ sinh vật học người Áo Moritz Hörnes (1815–1868).
1. Núi lửa Thới Lới
Thới Lới là đỉnh lớn nhất ở Lý Sơn, cao đến 149m, đường kính đáy 1.4km, đường kính miệng 0.35km. Thới Lới là điểm hẹn của rất nhiều du khách bởi trên đây có cột cờ tổ quốc cao 27.4m với ngọn quốc kỳ đỏ thắm kiêu hãnh tung bay. Một mặt núi nằm xoài ra biển, sóng gió quanh năm vỗ về tạo nên vách đá dựng đứng cùng tuyệt tác tự nhiên như Hang Câu, Chùa Hang đẹp mê hoặc lòng người. Ngọn núi lửa năm xưa sau khi phun trào đã để lại một lòng hồ sâu hoắm, nay trở thành hồ chứa nước ngọt tự nhiên, xanh ngắt như tấm gương giữa lưng chừng trời.
- Đọc thêm: Lên đỉnh Thới Lới ngắm toàn cảnh đảo ngọc Lý Sơn
- Check-in đá mồ côi trên đỉnh Thới Lới (Lý Sơn, Quảng Ngãi)
- Khám phá hồ nước ngọt tự nhiên trên miệng núi lửa ở Lý Sơn
- Check-in cùng 3 ngọn hải đăng ở Lý Sơn
2. Núi lửa Giếng Tiền
Giếng Tiền là ngọn núi lửa lớn thứ hai trên đảo Lý Sơn, cao 86m, đường kính miệng 900m (có tài liệu ghi 500m), bên trong miệng là lòng chảo hẹp phủ cây cối xanh rì. Điểm khác biệt là nếu như Thới Lới cấu tạo chủ yếu bằng đá, thì các núi lửa còn lại chứa đựng một mỏ đất bazan rất phì nhiêu. Từ trên cao nhìn xuống, miệng núi lửa Giếng Tiền như được nặn từ khuôn, khá tròn trịa, đầy đặn như một đồng xu. Phía Bắc núi Giếng Tiền là chùa Đục với nhiều hang động tự nhiên
3. Núi lửa Hòn Sỏi
Núi Hòn Sỏi nhìn từ bên hông. Phần lài xuống chính là phần bể của núi.
Núi lửa Hòn Sỏi cao 106m, nằm sát bên núi Giếng Tiền, ở An Vĩnh. Miệng núi lửa này đã phun trào và bể mất ¼, phần nham thạch trào ra phía biển tạo thành khoảng hở của núi.
Nơi nham thạch đổ xuống làm bể miệng núi xưa kia giờ tạo thành những ruộng bậc thang trồng hành tỏi.
Cánh núi còn lại nghiêng lài lài xuống tạo thành một chữ C với mặt hở hướng về biển nếu nhìn từ trên xuống.
Trong miệng núi lửa bây giờ cũng là những ruộng hành bậc thang men theo địa thế của lòng núi.
4. Núi lửa Hòn Tai
Ba ngọn núi Giếng Tiền, Hòn Sỏi và Hòn Tai nằm gần nhau thành một cụm ở An Vĩnh, trong đó Hòn Tai nhỏ nhất. Đường kính núi Hòn Tai nơi rộng nhất khoảng 180m, cỡ 1/5 so với ngọn Giếng Tiền. Đây là miệng núi lửa không còn hoạt động.
5. Núi lửa Hòn Vung
Hòn Vung khá nhỏ, kích thước cỡ như núi Hòn Tai, nằm phía thôn Tây (An Vĩnh). Từ chân núi có đường đi thẳng ra trục đường lớn đi qua trung tâm hành chính của Lý Sơn, cách chỉ khoảng 130m. Đó là một miệng núi lửa không còn hoạt động, nằm tách biệt so với các núi còn lại. Nhìn từ trên xuống, Hòn Vung khá tròn trịa, giống một quả trứng gà be bé xinh xinh.
Qua thời gian, các ngọn núi lửa xưa kia giờ trở nên hiền hòa, ngày ngày nằm nghe sóng vỗ, gió hát và thì thầm kể lại câu chuyện hàng triệu năm xưa.
-Việt An-
| Vui lòng trích nguồn: "An Hằng's blog" khi đăng lại bài của blog này. Cảm ơn các bạn! |
