Đông thành Thủy quan, còn gọi là cầu Lương Y, cống Lương Y, là cửa ngõ đường thủy phía Đông của Kinh thành Huế (cửa ngõ đường thủy còn lại là Tây thành thủy quan). Đông thành thủy quan ở cùng trục đường với 2 cửa đường bộ là cửa Trài và cửa Đông Ba. Hiện nay cống này nằm trên đường Xuân 68 đoạn giữa đường Lê Văn Hưu và đường Lương Y.
Đông thành Thủy Quan dẫn nước từ sông Ngự Hà bên trong kinh thành ra sông Đông Ba bên ngoài kinh thành. Ban đầu, dưới thời vua Gia Long năm 1808, đây là cầu Thanh Long, làm bằng gỗ bắc trên sông Ngự Hà, chỉ có chức năng đi lại. Đến năm 1830 dưới thời vua Minh Mạng xây lại thành cầu kiên cố, phía trên đặt xưởng đại bác và đặt tên là Đông thành Thủy quan với đầy đủ công năng sử dụng tương tự như Tây thành Thủy quan: đi lại bằng đường bộ và đường thủy, giao thương hàng hóa, phòng thủ bảo vệ kinh thành.
Sông Ngự Hà đoạn phía Đông Kinh thành rộng hơn nhiều so với phía còn lại, đến gần 70m nên cầu cũng dài hơn. Cụ thể, cầu Lương Y dài 71.7m, rộng 4.9m và cao 8.05m. Lan can và vòm cầu bằng đá thanh, thân xây gạch vồ, thành tường của mố cầu dùng đá gan gà. Cầu được thiết kế dạng cong để có không gian làm cống vòm phía dưới.
Cống ở Đông thành Thủy quan rộng hơn 1.6m so với Tây thành Thủy quan.
Bên dưới là 1 cống có đường kính 8.4m, thiết kế chắc chắn với 6 lớp vòm bằng đá. Cống này có áp quan, tức là cửa sập xuống nâng lên để ghe thuyền qua lại và điều tiết nước trong kinh thành.
Hai trụ then bằng đá hiện vẫn còn nằm trên thành cầu.
Dọc theo lan can cầu phía hướng về bên ngoài Kinh thành có 13 pháo môn (pháo nhãn) hình tròn.
Ngắm dòng Ngự Hà qua các pháo nhãn này cũng rất thú vị à nhen.
Hai bên đầu cầu có 2 cửa phụ, được nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đây là nơi đặt đại pháo bảo vệ thành, và cũng dẫn đến nơi đóng quân của lính bảo vệ thủy quan; tuy nhiên nơi đây đã đặt tấm biển cấm vào.
Tổng thể Đông thành Thủy quan có đến 15 pháo môn. Tuyến đường thủy phía Đông được đầu tư kỹ lưỡng về mặt quân sự bởi là điểm trọng yếu, từ đây dễ dàng tiếp cận với sông Hương đổ ra cửa biển Thuận An. Vì tầm quan trọng đó, từ thời vua Gia Long, ở phía Đông Bắc đã lập thêm một thành phụ gọi là Trấn Bình Đài (khu vực Mang Cá), đóng vai trò như một tiền đồn để bảo vệ kinh thành.
Ngoài ra, đây còn là cửa ngõ công vụ quan trọng. Khi có sứ thần nước ngoài đi sứ bằng đường thủy, Ty Bộ Lễ sẽ đưa đoàn sứ bộ qua Đông thành Thủy quan đến quán Tứ Dịch nghỉ ngơi trước khi vào gặp nhà vua.
Đông thành Thủy quan nhìn từ phía bờ Tây.
Dòng Ngự Hà vào mùa hè đẹp như một bức tranh. Ven bờ là phượng đỏ, phượng vàng, muồng hoa đào màu hồng. Dưới nước là hoa súng le ấp nở.
Đọc thêm về các địa điểm khác được công nhận là di sản văn hóa thế giới thuộc quần thể di tích cố đô Huế:
- Lăng vua Tự Đức – một chiều Huế trong veo
- Lăng vua Minh Mạng – điểm đến hữu tình xứ cố đô
- Hổ Quyền – Đấu trường sinh tử đất cố đô
- Điện Voi Ré – nơi tôn vinh loài voi ở Huế
- Chiêm ngưỡng các cổng vào kinh thành Huế
- Độc đáo kiến trúc các cửa vào Đại nội kinh thành Huế
-Việt An-
| Vui lòng trích nguồn: "An Hằng's blog" khi đăng lại bài của blog này. Cảm ơn các bạn! |
